E-Ticaret, Dijital Pazarlama ve Yazılım Terimleri

AEO AEO (Answer Engine Optimization), içeriği Google AI Overviews ile ChatGPT ve Perplexity gi… Anahtar Kelime Anahtar kelime, kullanıcıların arama motorlarında bir konuyu bulmak için yazdığı sözcük ya… Backlink Backlink, başka bir sitenin sizin sitenize verdiği bağlantıdır ve arama motorları için bir… Core Web Vitals Core Web Vitals, Google’ın bir sayfanın kullanıcı deneyimini ölçtüğü üç temel hız metriğid… E-E-A-T E-E-A-T, yani Deneyim, Uzmanlık, Otorite ve Güven (Experience, Expertise, Authoritativenes… GEO GEO (Generative Engine Optimization), markanızın üretken yapay zekâ yanıtlarında görünmesi… Öne Çıkan Snippet Öne çıkan snippet, Google arama motorunun bir soruya doğrudan yanıt vermek için organik so… Schema Markup Schema markup (yapılandırılmış veri), arama motorlarına sayfadaki içeriğin ne olduğunu mak… SERP SERP (Search Engine Results Page), bir arama yaptığınızda karşınıza çıkan sonuç sayfasının… Yerel SEO Yerel SEO, bir işletmenin belirli bir şehir ya da bölgedeki aramalarda öne çıkması için ya…

AGI AGI (Genel Yapay Zekâ), bir makinenin insanların yapabildiği her türlü zihinsel görevi öğr… Bağlam Penceresi Bağlam penceresi (context window), bir LLM modelinin tek seferde işleyebildiği en fazla me… Chatbot Chatbot, kullanıcılarla yazışarak soruları yanıtlayan, yönlendirme yapan ve kimi zaman işl… Deepfake Deepfake, Üretken Yapay Zekâ ile bir kişinin yüzünü, sesini veya hareketlerini gerçekçi bi… Derin Öğrenme Derin öğrenme, insan beynindeki nöron yapısından esinlenen yapay sinir ağlarıyla çalışan b… Embedding Embedding, bir metni, görseli ya da veriyi yapay zekanın işleyebileceği sayısal bir vektör… Fine-tuning Fine-tuning (ince ayar), hazır ve genel amaçlı bir dil modelini kendi verinizle bir kez da… Halüsinasyon Yapay zeka halüsinasyonu, bir dil modelinin gerçekmiş gibi görünen ama aslında yanlış ya d… LLM LLM, yani Büyük Dil Modeli, devasa miktarda metinle eğitilmiş ve insan diline oldukça yakı… Makine Öğrenmesi Makine öğrenmesi, kısaca ML, bilgisayarların her durumu tek tek programlamak yerine veride… MCP MCP (Model Context Protocol), yapay zeka ajanlarının dış araçlara, veritabanlarına ve API … MLOps MLOps, makine öğrenmesi modellerinin yalnızca geliştirilmesini değil, canlıya alınmasını, … Multimodal Yapay Zeka Multimodal yapay zeka, metni, görseli, sesi ve videoyu ayrı ayrı değil, aynı anda birlikte… NLP NLP (Doğal Dil İşleme), bilgisayarların insan dilini anlaması, yorumlaması ve üretmesi içi… Prompt Mühendisliği Prompt mühendisliği, bir yapay zekadan istenen çıktıyı almak için ona verilen komutları do… RAG RAG, açılımıyla Retrieval Augmented Generation, bir yapay zekanın cevabını üretirken kendi… Temperature Temperature yani sıcaklık, bir dil modelinin ürettiği yanıtların ne kadar rastgele ya da t… Tokenizasyon Tokenizasyon, bir metnin yapay zeka modelinin işleyebileceği token adı verilen küçük parça… Transformer Transformer, 2017 yılında tanıtılan ve bugün kullandığımız tüm büyük dil modellerinin teme… Turing Testi Turing testi, 1950 yılında matematikçi Alan Turing tarafından önerilen ve bir makinenin in… Üretken Yapay Zeka Üretken yapay zeka, İngilizce adıyla Generative AI, metin, görsel, ses ya da kod gibi tama… Vektör Veritabanı Vektör veritabanı, embedding vektörlerini saklayan ve bir sorguya en benzer olanları hızla… Vibe Coding Vibe coding, geliştiricinin her satırı elle yazmak yerine yapay zekaya doğal dille ne iste… Yapay Sinir Ağı Yapay sinir ağı (neural network), insan beynindeki nöronların çalışma biçiminden esinlenen… Yapay Zeka Yapay zeka, kısaca AI, bilgisayarların öğrenme, akıl yürütme, dil anlama ve karar verme gi… Yapay Zeka Ajanı AI Agent, yani yapay zeka ajanı, yalnızca sorulan soruya cevap veren pasif bir sistem deği… Yapay Zeka Etiği Yapay zeka etiği, yapay zeka sistemlerinin adil, şeffaf, hesap verebilir ve zarar vermeyec…

Agile Agile, yani çevik yazılım geliştirme, büyük bir projeyi baştan sona tek parça halinde plan… CI/CD CI/CD, kod değişikliklerinin otomatik olarak test edilip (Continuous Integration) ardından… Debug Debug, Türkçesiyle hata ayıklama, bir yazılımdaki hatanın kaynağını bulup düzeltme sürecid… Deploy Deploy, yani dağıtım, geliştirilen yazılımın canlı sunucuya alınıp gerçek kullanıcıların e… DevOps DevOps, yazılım geliştirme tarafını ifade eden Dev ile sistem operasyonlarını ifade eden O… Production Production, yani canlı ortam, bir yazılımın gerçek kullanıcılara hizmet verdiği asıl ortam… Scrum Scrum, çevik yazılım geliştirmenin en yaygın kullanılan çerçevesidir. İşi “sprint” denilen…

Ajans Reklam Hesabı Kendi hesabı sık sık kapanan ya da yeni hesabı bir türlü açılmayan işletmeler, bir ajansın… Alan Adı Doğrulama iOS gizlilik güncellemelerinden sonra Meta, reklamda kullandığınız sitenin gerçekten sizin… Business Manager Business Manager, Facebook ve Instagram reklamlarını tek bir yerden yönetmek için Metanın … Conversion API (CAPI) Conversion API (kısaca CAPI), Meta'ya dönüşüm verisini tarayıcı yerine sunucudan gönderen … CPM CPM, bin gösterim başına ödenen reklam maliyetidir. Meta reklamlarında fiyat açık artırmay… Frekans Frekans, bir kullanıcının reklamınızı ortalama kaç kez gördüğünü gösterir; toplam gösterim… Hesap Kalitesi Hesap Kalitesi, Meta Business Suite içinde yer alan ve sayfanızın ile reklam hesabınızın k… Kreatif Yorgunluğu Kreatif yorgunluğu, aynı reklamı aynı kitlenin defalarca görmesi sonucu performansın düşme… Meta Piksel Meta Piksel, sitenize eklediğiniz küçük bir JavaScript kod parçasıdır. Ziyaretçinin hangi … Öğrenme Aşaması Öğrenme aşaması, yeni ya da ciddi biçimde değiştirilmiş bir reklam setinin ilk dönemidir. … Politika İhlali Politika İhlali, Metanın reklam kurallarına aykırı bir içerik yayınlandığında sistemin bun… Reklam Hesabı Kısıtlaması Reklam Hesabı Kısıtlaması, Metanın bir reklam hesabının yayın yapma iznini askıya almasıdı… Reklam İtirazı Hesabınızın haksız yere bir Reklam Hesabı Kısıtlaması yediğini düşünüyorsanız, Meta’ya dur… Reklam Reddi Yayına aldığınız bir reklam incelemeden geçemezse reddedildi notuyla geri döner. Meta her …

Akıllı Sözleşme Akıllı sözleşme (smart contract), belirlenen şartlar sağlandığında aracıya ihtiyaç olmadan… Bitcoin Bitcoin, kısaltmasıyla BTC, 2009 yılında ortaya çıkan ilk ve bugün hâlâ en büyük kripto pa… Blockchain Blockchain, yani blok zincir, verilerin tek bir merkezi otoriteye ihtiyaç duymadan, birbir… DAO DAO (Merkeziyetsiz Otonom Organizasyon), kararların tepedeki bir patron ya da yönetim kuru… DeFi DeFi (Merkeziyetsiz Finans), borç verme, faiz kazanma, ticaret ve varlık takası gibi finan… Ethereum Ethereum, kısaltmasıyla ETH, yalnızca para transferiyle sınırlı kalmayan, üzerinde program… Gas Ücreti Gas ücreti, bir blockchain ağında, özellikle Ethereum’da bir işlem yaptırmanın maliyetidir… Kripto Cüzdan Kripto cüzdan (wallet), kripto paraları saklamak, göndermek ve almak için kullanılan dijit… Kripto Para Kripto para, şifreleme teknikleriyle güvence altına alınan ve herhangi bir merkez bankasın… Madencilik Kripto madenciliği (mining), güçlü bilgisayarların karmaşık matematiksel işlemleri çözerek… Metaverse Metaverse, kullanıcıların avatarlarla gezip sosyalleştiği, çalıştığı, oyun oynadığı ve alı… NFT NFT, açılımıyla Non-Fungible Token, Türkçede sıkça Nitelikli Fikri Tapu olarak da anılan b… Stablecoin Stablecoin, değeri dolar gibi istikrarlı bir varlığa sabitlenmiş kripto paradır, örneğin 1… Staking Staking, kripto varlıklarını bir ağın güvenliğine ve işleyişine katkı sağlamak için belirl… Token Token, kendine ait bir blockchain kurmadan, mevcut bir zincirin, çoğunlukla Ethereum’un üz… Web3 Web3, internetin verinin ve uygulamaların tek bir şirketin sunucularında değil, dağıtık ağ… Whitepaper Whitepaper (teknik doküman), bir kripto ya da blockchain projesinin amacını, çözmeye çalış…

Algoritma Algoritma, bir problemi çözmek için izlenen adım adım mantıksal yol haritasıdır. Bir girdi… Bug Bug, bir yazılımda beklenmeyen davranışa yol açan hata ya da kusurdur. Kaynağı çoğu zaman … Değişken Değişken, bir programda veriyi saklamak için kullanılan, adı olan bir kutudur. Bu kutuya b… Fonksiyon Fonksiyon, belirli bir işi yapan ve gerektiğinde tekrar tekrar çağrılabilen bir kod bloğud…

API API, açılımıyla Application Programming Interface, iki yazılımın birbiriyle konuşmasını sa… Endpoint Endpoint, yani uç nokta, bir API içinde belirli bir işleve karşılık gelen adrestir. Bir AP… GraphQL GraphQL, istemcinin tam olarak ihtiyaç duyduğu veriyi tek bir istekte, ne fazlası ne eksiğ… NoSQL NoSQL, katı tablolara sığmayan, esnek ve büyük ölçekli veri için tasarlanmış, geleneksel S… REST API REST, uygulamaların internet üzerinden belirli standart kurallara göre veri alışverişi yap… SQL SQL, açılımıyla Yapısal Sorgu Dili, ilişkisel veritabanlarında veri sorgulamak, eklemek, g… Veritabanı Veritabanı, bir uygulamanın verisini düzenli ve erişilebilir biçimde saklayan sistemdir. M… Webhook Webhook, bir olay gerçekleştiğinde bir sistemin başka bir sisteme otomatik olarak bildirim…

APK APK, açılımıyla Android Package Kit, Android uygulamalarının kurulum dosyası biçimidir. Wi… ASO ASO, açılımıyla App Store Optimization, bir mobil uygulamanın App Store ve Google Play ara… Beta Test Beta test, bir uygulamanın mağazada yayınlanmadan önce sınırlı bir kullanıcı grubuyla gerç… Cross-Platform Cross-platform, Türkçesiyle çapraz platform, tek bir kod tabanından birden fazla işletim s… Deep Link Deep link, Türkçesiyle derin bağlantı, kullanıcıyı bir uygulamanın ana ekranına değil doğr… Flutter Flutter, Google’ın geliştirdiği açık kaynaklı uygulama geliştirme çatısıdır. Tek bir Dart … Hibrit Uygulama Hibrit uygulama, web teknolojileriyle, yani HTML, CSS ve JavaScript ile yazılıp bir uygula… Mobil Uygulama Mobil uygulama, telefon ve tabletlerde çalışan, App Store ya da Google Play üzerinden indi… Native Uygulama Native uygulama, tek bir platform için o platformun kendi diliyle geliştirilen uygulamadır… Push Bildirim Push bildirim, bir mobil uygulamanın kapalıyken bile kullanıcının ekranına gönderdiği kısa… React Native React Native, Meta’nın geliştirdiği, JavaScript ve React ile mobil uygulama yazmayı sağlay… SDK SDK, açılımıyla Software Development Kit, bir platform ya da servis için uygulama geliştir… Uygulama İçi Satın Alma Uygulama içi satın alma, İngilizce adıyla in-app purchase, kullanıcının uygulamanın içinde…

Backend Backend, yani arka uç, bir uygulamanın kullanıcının hiç görmediği sunucu tarafıdır. Verita… CMS CMS, açılımıyla İçerik Yönetim Sistemi, teknik bilgi gerektirmeden web sitesi içeriğini yö… Framework Framework, Türkçesiyle çatı ya da çerçeve, yazılım geliştirmeyi hızlandıran hazır yapı ve … Frontend Frontend, yani ön yüz, kullanıcının tarayıcıda gördüğü ve etkileşime girdiği her şeydir. A… IDE IDE, açılımıyla Entegre Geliştirme Ortamı, kod yazma, çalıştırma ve hata ayıklama gibi işl… JSON JSON, verinin hem insanların hem de makinelerin kolayca okuyabileceği biçimde yazıldığı ha… Kütüphane Kütüphane, belirli işleri yapmak üzere önceden hazırlanmış, kendi projenize ekleyip kullan… Localhost Localhost, bir geliştiricinin kendi bilgisayarında çalıştırdığı yerel sunucuya verilen isi… PWA PWA, yani Progresif Web Uygulaması, aslında bir web sitesi olmasına rağmen mobil uygulama … Refactor Refactor, kodun dışarıya sunduğu davranışı hiç değiştirmeden iç yapısını daha okunur, sade…

Bulut Bulut bilişim, sunucu, depolama alanı ve yazılım gibi bilişim kaynaklarının internet üzeri… Docker Docker, bir uygulamayı çalışması için gereken her şeyle, yani kütüphaneleri, ayarları ve b… Domain Domain, yani alan adı, sitenizin internetteki adresidir. Örneğin markaniz.com bir domaindi… Hosting Hosting, yani barındırma, web sitenizin dosyalarının ve verisinin internet üzerinden erişi… Kubernetes Kubernetes, çok sayıda konteyneri otomatik olarak dağıtan, ölçekleyen ve yöneten bir siste… Serverless Serverless, yani sunucusuz mimari, geliştiricinin sunucu kurmak ve yönetmekle uğraşmadan y…

CAC CAC yani Müşteri Edinme Maliyeti, bir yeni müşteri kazanmak için harcanan toplam pazarlama… Dönüşüm Oranı Dönüşüm oranı, sitenizi ziyaret edenlerin ne kadarının satın alma, form doldurma ya da üye… Dropshipping Dropshipping, ürünü kendiniz stoklamadan satış yapmanıza olanak veren bir e-ticaret modeli… ETBİS ETBİS, Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi kısaltmasıdır ve Ticaret Bakanlığı tarafından yürü… Headless Commerce Headless commerce, bir e-ticaret sisteminin müşterinin gördüğü vitrini (frontend) ile arka… LTV LTV yani Yaşam Boyu Değer, bir müşterinin markayla ilişkisi süresince ürettiği toplam net … Mesafeli Satış Sözleşmesi Mesafeli satış sözleşmesi, satıcı ile alıcının fiziksel olarak karşılaşmadan, internet vey… Pazaryeri Entegrasyonu Pazaryeri entegrasyonu, kendi e-ticaret sitenizle Trendyol, Hepsiburada, N11 gibi pazaryer… ROAS ROAS (Return on Ad Spend), reklama harcadığınız her liranın karşılığında kaç lira gelir el… Sanal POS Sanal POS, bir e-ticaret sitesinin kredi kartıyla online ödeme alabilmesini sağlayan, bank… Sepet Terk Sepet terk, bir kullanıcının ürünü sepete ekleyip satın alma işlemini tamamlamadan siteden…

Cache Cache, yani önbellek, sık kullanılan veriyi her seferinde yeniden hesaplamak yerine hazır … CDN CDN, açılımıyla İçerik Dağıtım Ağı, bir sitenin görsellerini, videolarını ve statik dosyal… Ölçeklenebilirlik Ölçeklenebilirlik, bir sistemin artan kullanıcı sayısı ve iş yükü altında performansını ko…

Channel Manager Channel manager, bir konaklama tesisinin fiyat ve müsaitlik bilgisini Airbnb, Booking.com … Çifte Rezervasyon (Overbooking) Çifte rezervasyon, aynı konaklama biriminin aynı tarihler için iki ayrı misafire satılması… Dinamik Fiyatlandırma Dinamik fiyatlandırma, gecelik ücretin sabit kalmayıp talebe, sezona ve doluluğa göre deği… Doluluk Oranı Doluluk oranı, belirli bir dönemde satılan gecelerin satışa açık gecelere bölünmesiyle bul… iCal Senkronizasyonu iCal, takvim verisini paylaşmak için kullanılan standart dosya biçimidir; senkronizasyon i… Kapora Kapora, rezervasyonu güvenceye almak için toplam bedelin bir kısmının önceden ödenmesidir.… KBS (Kimlik Bildirim Sistemi) KBS, konaklama tesislerinde kalan misafirlerin kimlik bilgilerinin Emniyet ve Jandarma'ya … Kısa Dönem Kiralama İzin Belgesi Kısa dönem kiralama izin belgesi, bir konutun yüz gün ve altındaki sürelerle turizm amaçlı… Turizm Payı Turizm payı, 7183 sayılı kanunla konaklama işletmelerinin cirosu üzerinden alınan ve turiz…

Commit Commit, Git sürüm kontrol sisteminde yaptığınız değişiklikleri kalıcı bir kayıt olarak işl… Git Git, kod dosyalarında yapılan değişiklikleri adım adım kaydeden, geçmişteki herhangi bir a… Merge Merge, yani birleştirme, Git üzerinde farklı dallarda yürütülen çalışmaların tek bir dalda… Repository Repository, kısaca repo, bir projenin tüm kod dosyalarının ve o dosyalarda zaman içinde ya…

Çerez Çerez, bir web sitesinin tarayıcınıza kaydettiği, sizi ve tercihlerinizi hatırlamasını sağ… DDoS DDoS yani Dağıtık Hizmet Engelleme saldırısı, bir siteyi ya da sunucuyu binlerce farklı ci… Fidye Yazılımı Fidye yazılımı, bir bilgisayardaki ya da sunucudaki dosyaları şifreleyerek erişilmez hale … Hash Hash, bir veriyi geri döndürülemez ve sabit uzunlukta benzersiz bir özete çeviren tek yönl… İki Adımlı Doğrulama İki adımlı doğrulama, kısa adıyla 2FA, hesabına girerken parolaya ek olarak ikinci bir kan… JWT JWT, açılımıyla JSON Web Token, bir kullanıcının kimliğini güvenli biçimde taşıyan, imzalı… OAuth OAuth, bir uygulamanın senden şifreni istemeden, başka bir hesap üzerinden güvenli biçimde… Oltalama Oltalama, yani phishing, sahte bir e-posta, mesaj ya da web sitesiyle kullanıcıyı kandırıp… Passkey Passkey (geçiş anahtarı), klasik şifrelerin yerini almak için tasarlanmış modern bir kimli… SSL SSL, tarayıcı ile sunucu arasında gidip gelen veriyi şifreleyen güvenlik sertifikasıdır. A… Şifreleme Şifreleme, yani encryption, bir veriyi yalnızca yetkili kişinin geri çözebileceği anlamsız… VPN VPN yani Sanal Özel Ağ, internet trafiğinizi şifreli bir tünel üzerinden geçirerek gizlili…

Dönüşüm Hunisi Dönüşüm hunisi, bir ziyaretçinin markayla ilk temasından satın almaya kadar geçtiği yolu a… SEO SEO, açılımıyla arama motoru optimizasyonu, sitenizin Google gibi arama motorlarında üst s… Yeniden Pazarlama Yeniden pazarlama, siteyi ziyaret edip alışveriş yapmadan ayrılan kullanıcılara sonradan r…

E-ticaret E‑ticaret, ürün ve hizmetlerin internet üzerinden satılmasıdır. Bir e‑ticaret sitesi, fizi… MVP MVP, yani Minimum Uygulanabilir Ürün, bir fikrin en temel özellikleriyle hazırlanan, kulla… SaaS SaaS, açılımıyla Software as a Service, yazılımın bilgisayara kurulum gerektirmeden intern…

Mikroservis Mikroservis mimarisi, büyük bir uygulamayı her biri kendi işini yapan, bağımsız çalışan kü… MVC MVC, açılımıyla Model-View-Controller, bir uygulamayı üç ayrı sorumluluğa bölen bir tasarı…

Responsive Responsive, yani duyarlı tasarım, bir web sitesinin telefonda, tablette ve masaüstünde oto… UI UI, yani Kullanıcı Arayüzü, bir ürünün görsel yüzüdür. Butonlar, renkler, yazı tipleri, ik… UX UX, yani Kullanıcı Deneyimi, bir ürünü kullanan kişinin baştan sona yaşadığı kolaylık, akı…

Yedekleme Yedekleme, yani backup, verinin kaybolma ihtimaline karşı düzenli aralıklarla kopyasının a…